Kolagen, często określany mianem „białka młodości”, stanowi fundamentalny budulec naszego organizmu. Jako główne białko tkanki łącznej, odpowiada za elastyczność, sprężystość i regenerację skóry, ścięgien, stawów i kości. Z wiekiem naturalna zdolność organizmu do jego syntezy maleje, co prowadzi do pojawienia się pierwszych zmarszczek, bólu stawów i osłabienia kondycji włosów oraz paznokci. To właśnie ta obserwacja stała się impulsem do dynamicznego rozwoju rynku suplementów i kosmetyków kolagenowych. Nie wszystkie produkty są jednak sobie równe. Kluczem do zrozumienia ich skuteczności jest poznanie różnych form kolagenu i mechanizmów ich działania.

Podstawowe typy kolagenu

Podstawowe tzw. typy kolagenu to: kolagen rybi, wołowy i wieprzowy, jednak kolagen nie jest jednorodną substancją – nauka wyróżnia aż 28 jego typów. Aczkolwiek dla suplementacji i kosmetyki kluczowe znaczenie mają przede wszystkim typ I, II, III, a także V i X. Źródło, z którego je pozyskujemy, determinuje też ich profil zastosowań.

Kolagen rybi (morski)

Pozyskiwany ze skór, łusek i ości ryb, jest uznawany za jedną z najbardziej biodostępnych form. Cząsteczki kolagenu rybiego są mniejsze i łatwiej przyswajalne przez ludzki organizm niż te pochodzące od zwierząt lądowych. Bogaty jest przede wszystkim w typ I kolagenu, który stanowi ponad 90% białka skóry, kości, ścięgien i włókien elastynowych. Dzięki temu jego suplementacja jest szczególnie polecana dla poprawy nawilżenia, gęstości i elastyczności skóry oraz wspomagania gojenia się ran. W kosmetyce, ze względu na niską masę cząsteczkową, często stosuje się go w serum i kremach jako składnik głęboko nawilżający i wygładzający.

Kolagen wołowy

Otrzymywany ze skóry, kości i mięśni bydła. Jest bogaty głównie w typ I i III kolagenu, które są kluczowe dla zdrowia skóry, mięśni, kości i naczyń krwionośnych. Typ III kolagenu często towarzyszy typowi I, wspierając strukturę i elastyczność tkanek. Suplementy z kolagenem wołowym są często wybierane przez sportowców i osoby aktywne fizycznie, którym zależy na wsparciu regeneracji stawów i tkanek miękkich.

Kolagen wieprzowy

Źródłem jest najczęściej skóra świńska. Podobnie jak wołowy, zawiera głównie typ I kolagen. Jest powszechnie stosowany w przemyśle spożywczym (żelatyna) oraz w medycynie estetycznej, np. jako wypełniacz skóry (choć jego popularność w tym zakresie spada na rzecz kwasu hialuronowego).

Powszechnie stosowaną i jednocześnie najlepszą formą kolagenów jest kolagen zhydrolizowany – określany niekiedy jako „król suplementacji”.

Podsumowanie

Aby organizm mógł wykorzystać dostarczone białko, musi je najpierw rozłożyć do postaci aminokwasów i bardzo małych peptydów. Proces ten bywa nieefektywny w przypadku natywnych, dużych cząsteczek kolagenu. Odpowiedzią na to wyzwanie jest kolagen zhydrolizowany (hydrolizat), zwany także peptydami kolagenu. To forma kolagenu, która może być wytwarzana ze wszystkich wspomnianych typów, poddana procesowi hydrolizy enzymatycznej, który rozbija długie łańcuchy białka na krótkie, łatwo przyswajalne peptydy. Dzięki niewielkim rozmiarom cząsteczek, hydrolizat charakteryzuje się wyjątkowo wysoką biodostępnością. Jest bezsmakowy, bez zapachu i doskonale rozpuszcza się w wodzie, co czyni go idealnym składnikiem suplementów, dużo lepszą niż natywne odmiany kolagenów.